پروفایل من
امیرحسین مومنی
تماس با من
نویسنده (های) وبلاگ
آرشیو وبلاگ
ولایت در آیات و روایات نویسنده: امیرحسین مومنی - یکشنبه ٢٧ تیر ۱۳۸٩

امیرالمومنین امام علی علیه السلام:

هرکه عنان مرکب آرزو را رها کند و در پی آ ن بشتابد مرگش بلغزاند و بر زمین زند.

 

قال الله تعالی : انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنواالذین یقیمون الصلاه و یوتون الزکاه و هم راکعون. سوره مائده آیه 55

سرپرست و  ولی شما تنها خداست و پیامبر او و آنها که ایمان آورده اند . همانا آنها که نماز را برپا می دارند و در حال رکوع زکات می دهند .


شان نزول آیه ولایت :

حضرت آیت الله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه خودشان در شان نزول آیه شریف ولایت آورده است : در تفسیر مجمع البیان  و کتب دیگر از عبد الله بن عباس چنین نقل شده روزی  در کنار چاه زمزم نشسته بود و برای مردم از قول پیامبر (ص) حدیث نقل می کرد ناگهان مردی که عمامه ای بر سر داشت و صورت خود را پوشیده بود نزدیک آمد و هر مرتبه که ابن عباس از پیغمبر اسلام (ص) حدیث نقل می  کرد او نیز با جمله قال رسول الله حدیث را از پیامبر نقل می نمود. ابن عباس او را قسم داد تا خود را معرفی کند او صورت خود را گشودو صدا زد ای مردم هر کس مرا نمی شناسد من ابوذر غفاری هستم با این گوش های خود از رسول خدا شنیدم اگر دروغ بگویم هر دو گوشم کر باد و با چشمان خود این  جریان را دیدم اگر دروغ بگویم چشمم کور باد که پیامبر(ص) فرمود : علی قائد البرره و قاتل الکفره منصور من نصره مخذول من خذله .

علی پیشوای نیکان است و کشنده کافران  هر کس او را یاری کند خدا یاریش خواهد کرد و هر کس دست از یاریش بردارد خدا دست از یاری او برخواهد داشت .

سپس ابوذر اضافه کرد : ای مردم روز ی از روزها با رسول خدا در مسجد نماز می خواندم ، سائلی وارد مسجد شدو از مردم تقاضای کمک کرد ولی کسی به او چیزی نداد او دست خود را به آسمان بلند کرد و گفت: خدایا تو شاهد باش من در مسجد رسول تو تقاضای کمک کردم و کسی جواب مساعد به من نداد . در همین حال علی (ع) که در حال رکوع بود با انگشت دست راست خود اشاره کرد  سائل نزدیک آمد  انگشتری را از دست آن حضرت بیرون آورد  پیامبر (ص) که در حال نماز بود این جریان را مشاهده کرد . هنگامی که از نماز فارغ شدسر به سوی آسمان بلند کرده چنین عرض کرد : خداوندا برادرم موسی از تو تقاضا کرد که روح او را وسیع گردانی کارها را بر او آسان سازی و گره از زبان او بگشایی تا مردم گفتارش را درک کنند و نیز موسی(ع) درخواست کردهارو ن که برادرش بود را وزیر و یاورش قرار دهی و به وسیله او نیرویش را زیاد کنی و در کارهایش شریک سازی  خداوندا من محمد پیامبر و برگزیده تو هستم. سینه مرا گشاده کن کارها را بر من آسان ساز . از خاندانم علی را وزیر من گردان تا به وسیله او پشتم قوی و محکم گردد .

ابوذر می گوید : هنوز دعای پیامبر پایان نیافته بود که جبرئیل نازل شد و به پیامبر (ص) گفت بخوان  پیامبر (ص) فرمود چه بخوانم گفت : بخوان انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا .

البته این شان نزول از طرق مختلف ( چنان که خواهد آمد) نقل شده که گاهی در جزئیات و خصوصیات مطلب با هم تفاوت هایی دارندولی اساس و عصاره همه یکی است. در تفسیر این آیه شریفه در تفسیر دیگری آمده است که کلمه ( انما) که در لفظ عرب به معنی انحصاری می آید شروع شد . می فرماید : تنها ولی و سرپرست  و متصرف در امور شما (سه کس هستند) خدا ، پیامبر (ص) ، و کسانی که ایمان آورده اند نماز بر پا دارند و در حال رکوع زکات می دهند .

کلمه ( ولی ) در آیه به معنای دوست و یاور یست ، زیرا ولایت به معنی دوستی و یاوری کردن مخصوص کسانی نیست که نماز می خوانند و در حال رکوع زکات می دهند بلکه یک حکم عمومی است که همه مسلمانان را در بر می گیرد.بنا بر این منظور از (ولی) در آیه فوق ولایت به معنی سرپرستی ، تصرف و رهبری مادی و معنوی است . بخصوص این که این ولایت در ردیف ولایت پیامبر و ولایت خدا قرار گرفته و هر سه با یک جمله ادا شده است .

این آیه از آیاتی است که به عنوان یک نص قرآنی دلالت بر ولایت  و امامت علی(ع) می کند .

حضرت آیت الله جوادی آملی دامت برکاته در شرح زیارت جامعه ( ادب فنا و مقربان) جلد اول در شرح  و اولیاء النعم ( و ای سرپرست های نعمت های الهی ) می فرماید :

اولیاء جمع  ولی  و از ریشه ( ولی) است . ولی به معنای واقع شدن چیزی پشت سر چیز دیگر می آید به گونه ای که بیگانه بین آن دو واسطه و فاصله نباشد و نوعی رابطه بین آن دو برقرار باشد از این جهت به دو موجود در کنار هم و بی ارتباط با یکدیگر ( ولی ) گفته نمی شود . اعم از این که رابطه ، حسنه باشد یا سیئه ( گر چه پیوند سیئ بین دو موجود سوء ، از نظر خود آنها حسن وزیباست) . از این جهت  قرآن کریم ، کلمه اولیا  را هم در مورد خدای سبحان استعمال کرده وهم در مورد شیطان .

دو شئ- محسوس یا معنوی- که در قرب و نزدیکی هم قرار می گیرند  با یکدیگر تفاوت  دارند . این تفاوت ها ، گاهی از لحاظ مرتبه وجودی است ، مانند علت ومعلول – که علت ، تقدم وجودی  بر معلول دارد واگرعله العلل ، یعنی خدای سبحان  باشد ، افزون بر تقدم وجودی ، در اطلاق ذاتی وعدم تناهی که وجود نیز  با دیگران  تفاوت دارد ، چون وجود او ذاتی وجود دیگران عرضی  است – وگاهی از حیث محل است ، مثل دو معلول  یا دو سبب که کنار هم واقع  می شوند . چنان که گاهی از لحاظ اعتبار است مانند این که دو مطلب را در عالم ذهن و اعتبار  کنار هم قرار دهیم و از آن نتیجه ای خاص بگیریم .

هم چنین دو چیزی که باهم رابطه دارند  گاهی رابطه آنها متوافقه الاطراف است وگاهی متخالفه الاطراف ، بدین معنا که گاهی یک چیز  با دیگری همان رابطه را دارد  که آن دیگری با او دارد ، همانند اخوت که اگر زید برادر بکر است بکر نیز برادر زید است وگاهی رابطه ای که یک طرف با دیگری دارد غیر از رابطه ای است که طرف مقابل  با او دارد ، مثل ابوّت و بنوّت  که اگر حسن پدر تقی است ، تقی پدر حسن نیست ، بلکه پسر اوست . اولی را  - که رابطه طرفینی و تاثیر و تاثر متقابل است- رابطه دوستی و محبت، نصرت و اعانت و امثال آن می نامند ، چنان که دومی – که تاثیر و تاثر در ان یکجانبه است – رابطه سرپرستی و رهبری می گویند برخی گفته اند ولایت به کسر و او به معنای رابطه نصرت ، ولی  ولایت به فتح  واو  به معنای سرپرستی می آید ، لیکن برخی گفته اند تفاوتی با هم ندارند و هر د و به معنای سرپرستی می آیند .

 رابطه ای که افراد یک جامعه با هم دارند از سنخ قسم اول و رابطه ای که خدای سبحان با مخلوقات خود دارد از سنخ قسم دوم است ، زیرا خدا می تواند در مخلوقات خود اثر داشته باشد اما مخلوقات نمی توانند در او اثری داشته باشند و جز تاثیر پذیری ، کاری نمی توانند بکنند . البته خدای سبحان این قسم رابطه ولای سرپرستی را برای پیامبران ، ائمه (ع) و جانشینان آنها جعل کرده است . انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلاه و یوتون الزکاه و هم راکعون ( سوره مائده آیه 55)

سرپرست شما فقط خدا و رسول اوست و کسانی که ایمان آورده ، اقامه نماز می کنند و در حال رکوع زکات می پردازند .

 چنان که مراحل پایین تر و ضعیف تر آن را برای حاکم عادل ، پدر و مادر  و ... جعل کرده است .

 وظیفه اصلی سرپرست ، تدبیر و برنامه ریزیست زیرا اگر او تدبیر نکند و فرد ، جامعه یا شیء زیر دست خود را بدون برنامه ریزی رها کند هرج و مرج لازم می آید . مثلاً اگر حکومت بدون برنامه ریزی و تدبیر باشد بخشی از جامعه از پرخوری به رنج می افتد و بخشی دیگر از بی بضاعتی و کم خوری با فقر و مرض دست و پنجه نرم می کنند . چنان که ممکن است همان بخش اول نیز گاهی در کمال برخورداری ، اسراف و تدبیر باشند و گاهی فقر و فلاکت گریبان گیرشان شود . بنابراین اولیای نعم کسانی هستند که از برکت آنها نعمت های الهی تقدیر و اندازه گیری می شود و با تدبیر و برنامه ریزی آنها به موجودات می رسد.

 و همچنین معظم له در مبانی ولایت فقیه می فرمایند : آن چه از قرآن کریم در باره عبادت انسان ها بر می آید ، این است که کاملترین و برجسته ترین بحث برای انسان ان است که عبد ذات اقدس اله باشد ، زیرا کمال هر موجودی در این است که براساس نظام تکوینی خویش حرکت کند و چون خود از این مسیر به هدف ان اطلاع کاملی ندارد ، خداوند باید او را راهنمایی کند . حقیقت انسان و جهان و ارتبلاط متقابل انسان و جهان را برای او تبیین نماید

 ارتباط انسان با همه پدیده ها از یک سو و جهل او به کیفیت این ارتباط ها از سوی دیگر ، ضرورت راهنمایی را که عالم مطلق باشد مشخص می کند و اگر انسان این راه را درست تشخیص داد و عبد خدا بود  و مولا بودن و مولویت او را ، که بر همه این شئون آگاه است پذیرفت آن گاه به بهترین کمال می رسد .

 لذا خداوند سبحان مهمترین کمالی که در قرآن کریم مطرح می کند عبودیت است :

الحمد الله الذی انزل علی عبده الکتاب و لم یجعل له عوجا ( آیه 1 سوره کهف)

 و این اختصاصی به علوم شریعت و علوم ظاهر ندارد و بلکه کسانی که علوم ولایی د ارند و بر اساس باطن حکم می کنند و خضر راه هستند همه بر اساس عبودیت به این جا رسیده اند خداوند متعال وقتی که جریان خضر را ذکر می کند  می فرماید ( کهف آیه 65) : همان آیه  و قبلا هم موسای کلیم مامور شد که از بنده ای از بندگان خاص خدا استفاده کند که از علم لدنی طرفی بسته است . پس اگر خضر راه است ، یا اله پیغمبر اسلام است ، به خاطر عبودیت به این جا رسیده است . 

 

سید رضا مطهری ، رئیس اداره تبلیغات اسلامی آستانه اشرفیه

لینک      نظرات ()      

مطالب اخیر
کلمات کلیدی وبلاگ
دوستان من
پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری پايگاه اطلاع رساني دفتر نماينده ولي فقيه در استان و امام جمعه بوشهر سازمان تبلیغات اسلامی صدا و سیماي جمهوري اسلامي ايران مركز بوشهر پايگاه داده هاي فرهنگي- ديني پایگاه اینترنتی حاج حامد شاکرنژاد واحد مرکزی خبر موسسه شميم نخلستان بوشهر و كانون قرآْن مسجد ابوالفضل علیه السلام دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) مؤسسه فرهنگي موعود شورای اسلامی شهر تهران شبکه آموزش سيما شبكه يك صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران شبكه جهاني جام جم رسانه بین الملل سیما آموزش نماز قرآن و عترت :: رادیو :: سرویس جهانی منتظرالمهدي مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت علیه السلام مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت علیه السلام 2 پايگاه تخصصى نهج البلاغه وابسته شميم انتظار خبرگزاری آينده روشن خبرگزاری قرآنی ايران كانون راهبردي، فرهنگي و آموزشی خیمه جامعه ی وبلاگ نویسان بوشهر تشكلهاي ديني و مراكز فرهنگي كشور 100 خاطره از شهدا || شهید چمران و ... جنبش عدالتخواه دانشجویی عصر انتظار دولت مهر آرشیو اخبار 20:30 یوزرنیم و پسورد نود 32 دنیای مجازی دانلود رایگان کتابهای کامپیوتری فقط عکس ..عکس ... عکس قالب های پرشین بلاگ جامعه ی وبلاگ نویسان بوشهر نسیــــــــم شمــال لغت نامه دهخدا گل آقا پایگاه مقاومت عاشقان ثارالله شیراز وب سایت امام خمینی ره آموزش نظامی پیامبر امید :: یا لثارات الحسین :: .::لاله های آسمانی::. پایگاه آموزشی خبری آی تی گل نرگس پایگاه آموزشی خبری آی تی گل نرگس دستمال آبی پایگاه عفاف و حجاب صفوف آهنین پارس تولز مرجع ابزار وبمستر ایران مرکز مشاوره ازدواج و خانواده من هنوز زنده ام باشگاه خبرنگاران جوان استان همدان کانون شاگردان شهداء استان بوشهر بچه های مشهد بسیجیان گمنام عطر ظهور پایگاه خبری دانشجویان دانشگاه آزاد کاشان عشق است خدا پایگاه مقاومت صاحب الزمان (عج) اردبیل پاینده باد جمهوری اسلامی ایران علمي فرهنگي عمار هرمزگان نوشته های ساکت ما و یاد ترانه یک گام تا رهایی تلنگر ماجراهای من ورایانه هبوط سروش 8 طاها نیوز طاها شیخیانی کلامی از فرزند کورش پایگاه اطلاع رسانی قاری امیرحسین توحیدی دفتر تمرین سید مهدی کمال آرا پرشین گیگ دکتر نادر چقاجردی .::. ايلام امروز ::. آکاایران ، آکا الکتریک ، آکاالکتریک كشتي كج ایستگاه صلواتی 2 ... خبرهای خبرگزاری ها و سایت ها ثبت سایت شما در فهرست سایتهای ایرانی پايگاه رسمي محمدرضا سرشار (رضا رهگذر) عشق - عقل - ایمان کامران نجف زاده - به نام آرام دل‌ها رو به جلو بچه حزب الهي هوانورد حرکت مداوم و رو به جلو با راهکارهای نوین سایت صنعت و دانش سازمان مدارس معارف اسلامي پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیة الله العظمی مکارم شیرازی محمدکاظم روحانی نژاد خبرنگار صداوسیما جهاد فی سبیل الله بر دوش همه ماست صدا و نما ناگفته های من وتو به رنگ حقوق تيتر - ایمان ندومی دشتي ها هیأت مذهبی محبان اهلبیت علیهم السلام شهرستان بوشهر هیئت جوانان منتظر مراغه *بیت الزهرا حاج سیدعزیزحسینی دشتی (عمدة الاخیار) گلچین مطالب لوکس فارسی شناخت رهبری پیامک های ادبی - بیشه مقالات عمران ومعماری پایگاه گسترش آراء و اندیشه‌های حضرت امام خمینی رحمة الله علیه شیعه تم.:. قالب مذهبی امام روح الله وب سایت شهید گمنام منتظر... بچه‌های قلم پایگاه اینترنتی خورشید آل یاسین دانشجویان دانشگاه صنعتی کرمانشاه ایران نامه صلی الله علی الباكین الحسین روضه رضوان وب سایت شهید گمنام وبلاگ سیاسی مذهبی رهروان ولایت فجر آزادی - شهیدان زنده اند باولایت زنده ایم گیلان ، استان زیبای من کامران نجف زاده خبرنگارقلبهای ما نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنت ایرانشهر وبلاگ رسانه فدائیان عشق با ولایت تا شهادت جهان اسلام پایگاه وب شبکه آموزش سیمای جمهوری اسلامی ایران وب سایت شخصی خانم صاحب الزمانی .:: عطرنماز ::. بهشت دل انديشه قم راه ولایت سربازان آخرالزمان چاپ 5 ستاره پایگاه اطلاع رسانی سپاه عاشورا استان آذربایجان شرقی وبلاگ قرآنی تصاویر جدید حاج حامد شاکر نژاد بنیاد دعبل خزاعی پنل ارسال پیامک رایگان ایذه سلام انجمن بزرگ نیمباز گرگان پست ‌الکترونیک ایرانی 'چاپار' دانشجویان کارشناسی اطاق عمل اتصال ******************* Join پرندگان ایران ایران نامه پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه نیوز ايمني- حفاظت دريايي- جستجو و نجات دريايي | سازمان بنادر و دریانوردی جنـبش پیامـکی +جهان 2014 ( ◠‿◠)+ اشک قلم سپهربلاگ سایت مشاغل ناصرون - رسانه مجازی جوانان مطالبه گر جنوب کشور ارزش های دفاع مقدس بیسیم چی عشق اول آخرم فقط خدا ☫ عَلِیٌّ وَلِیُّ الله ☫ اخبار فناوری اطلاعات شبکه دوستان بهشت من شبکه اجتماعی ادبیات جهان