پروفایل من
امیرحسین مومنی
تماس با من
نویسنده (های) وبلاگ
آرشیو وبلاگ
شیوه های مناسب تربیتی برای خانواده های تک فرزند - نویسنده: عظیمی مروی نویسنده: امیرحسین مومنی - چهارشنبه ۱٥ شهریور ۱۳٩۱

 

سپهر ایرانی: همراه با تغییرات چشمگیر اجتماعی در جامعه تعداد اعضای خانواده هم کاهش یافت.

 

اگر تا چند دهه قبل داشتن ۲ یا ۳ فرزند در یک خانواده امری عادی تلقی می شد و تک فرزندی رواج نداشت هم اکنون داشتن یک فرزند مسئله عادی شده است و برخی خانواده ها به داشتن یک فرزند بسنده می کنند.

 

این تغییر که بی گمان بر بافت جامعه تاثیر خواهد گذاشت، با هشدارهای برخی از کارشناسان حوزه خانواده همراه بود و در این میان نظرات مخالف یا موافق زیادی مطرح شد.

 

به نظر می رسد بهتر است به جای طرح دیدگاه های موافق و مخالف در این مطلب، گوشه ای از محدودیت هایی که باعث رواج تک فرزندی در خانواده های ایرانی شده است، ذکر کنیم و به تشریح موقعیت زندگی و ویژگی های تربیتی بپردازیم تا خانواده ها با دید باز و بررسی وضعیت خانوادگی خود، درباره تعداد فرزندانشان تصمیم بگیرند.

 

در این مطلب قصد داریم به خانواده هایی که به هر دلیلی تک فرزند هستند کمک کنیم تا با شیوه های مناسب تربیتی، فرزند خود را کارآمد و موفق تربیت کنند، هرچند که توصیه ما این است که پدران و مادران باید خود را برای پرورش فرزندان بیشتر توانمند کنند و بر آگاهی خود بیفزایند.

 

مدت هاست در ذهن طبقه متوسط ایران موضوعاتی درباره تک فرزندی به وجود آمده و به عنوان یک اصل مورد پذیرش قرار گرفته است؛ این که باید برای پیشگیری از لوس شدن فرزند اقدام به فرزندآوری دوباره کرد.

 

 

در واقع بسیاری از مردم تک فرزندی را عامل ایجاد مشکلات عدیده در زندگی آینده فرزند خود تصور می کنند.

 

حامد سیامکی خبوشان کارشناس ارشد روان شناسی با بیان این مطلب به خراسان می گوید: این در حالی است که برخلاف تصور عموم، نتایج تحقیقات علمی و گسترده نه تنها اختلالات روان پزشکی را در تک فرزندها رد می کند بلکه تاکید دارد که میزان مشکلات رفتاری، اختلال سلوک، کمبود توجه، بیش فعالی، اختلالات شخصیت، وسواس و پرخاشگری در کودکان در خانواده های تک فرزندکمتر است.

 

 

بنابراین در اولین قدم باید باورها و پیش فرض های نادرست را درباره تک فرزندی ویا چند فرزندی کنار بگذاریم و تلاش کنیم نگاهی جامع و همه جانبه به این پدیده داشته باشیم.شکی نیست که تک فرزندی حاصل دنیای صنعتی است و آن را باید به مثابه تغییری عمده در نگرش افراد به زندگی در جامعه امروز ایران پذیرفت.

 

همچنین دکتر حامد محمدی کنگرانی روان پزشک با اشاره به این که در گذشته تک فرزندی یک پدیده منفی بود و چنین تلقی می شد که معایب رفتاری زیادی در کودکان به وجود می آورد، به ایسنا می گوید: باید در نظر داشت همه فرزندان اول تا چند سال قبل از تولد فرزند بعدی، تک فرزند هستند.


در دنیای امروز بسیاری از خانواده ها به دلایل مختلف اقتصادی، بدسرپرستی و تک والدی و... یک فرزند داشته باشند. اگرچه فرزندان یک خانواده در کنار یکدیگر شیوه های تعامل و حل مشکلات را می آموزند اما باید گفت والدینی که تجربه یک بار پدر و مادرشدن را دارند با دقت و توجه بیشتر می توانند فرزندی را تربیت کنند که فردی کارآمد و موفق باشد.تک فرزندها خصوصیات مشترکی دارند و نتایج تحقیقات نشان داده است که نوجوانان تک فرزند در آزمون های فکری و ذهنی نمرات بهتری کسب می کنند و پخته تر هستند.

 

 

درک اجتماعی بالاتر و دایره لغات بیشتری دارند.سیامکی در این باره گفت : بیشتر این کودکان زودتر از دیگران سخن گفتن را آغاز می کنند، مانند بزرگسالان رفتار می  کنند، به راحتی دیدگاه ها و نظرات خود را بیان می کنند و از آن جا که فرزند دیگری در منزل نیست آرامش بیشتری را تجربه می کنند.

 

 

ضمن این که تک فرزندها بلوغ روانی زودرس دارند و از لحاظ شناختی و احساسی افراد موفق تری هستند و بیش از همسالان خود پذیرای تغییرات روحی و روانی در دوران بلوغ اند.همچنین دکتر کنگرانی با بیان این که این کودکان چون خواهر یا برادر بزرگ تر ندارند تا مسئولیت را به گردن او بیندازند، مسئولیت پذیرترند، تصریح می کند: معمولا خانواده ها برای تک فرزندها وقت بیشتری می گذارند، پول بیشتری خرج می کنند.

 

 

نتایج مطالعات نشان می دهد که کمترین میزان مراجعه برای درمان اختلالات روان پزشکی مربوط به تک فرزندهاست. البته ممکن است دلیل آن حمایت همه جانبه خانواده از کودک و یا مراجعه نکردن باشد اما دلیل مهم تر این است که این افراد کمتر به این گونه بیماری ها دچار می شوند.

 

معایب تک فرزندی

باید در نظر داشت که در برخی موارد به دلیل در پیش گرفتن شیوه تربیتی نادرست، تک فرزندها آستانه تحمل پایینی دارند. در واقع حمایت همه جانبه خانواده از آن ها باعث می شود متوقع و لوس و زودرنج بار بیایند و به سرعت رنجیده خاطر شوند.

 

از همه مهم تر این که با رواج تک فرزندی تعداد خاله، عمه، دایی و عمو کمتر شده و بافت فامیلی و خانوادگی دچار خدشه می شود. به طور کلی باید گفت تک فرزند بودن یک شمشیر دولبه است و رفتار و شیوه تربیتی والدین می تواندآن را به ویژگی منفی تبدیل کند.

 

 

از این رو این تصور را که تک فرزندی باعث بروز اختلالات روان پزشکی در فرد می شود باید کنار گذاشت و دریافت که عوامل بسیار زیادی دربروز این اختلالات نقش دارد.سیامکی با بیان این که عوامل مهمی مثل ویژگی های شخصیتی، سطح اجتماعی و اقتصادی خانواده، محرومیت از وجود یکی از والدین، تراکم جمعیت اعضای خانواده، تراکم جمعیت محل سکونت، ناسازگاری خانوادگی، عملکرد ضعیف والدین، محل سکونت مشترک با فامیل و اقوام، الگوهای تربیتی نادرست، سن والدین در بروز اختلالات روانی در کودکان تاثیر دارد، تاکید می کند: والدین به هیچ عنوان نباید با این تصور که تک فرزندی به خودی خود منفی است اقدام به فرزندآوری کنند.

 

آن ها می توانند با کسب مهارت های فرزندپروری، یک یا چند فرزند سالم و سازگار تحویل جامعه بدهند بدون این که نگران بروز اختلالات روانی در وی باشند.

 

راهکارها

شکی نیست که شناخت ویژگی های تک فرزندها و مدیریت صحیح الگوهای تربیتی در خانواده می تواند دغدغه والدین را درباره تک فرزند بودن کودکشان رفع کند.

 

رفع حسادت و رقابت، درون گرایی، حساسیت بیش از حد، متوقع بودن و لوس بودن کودک تک فرزند، بدون تولد فرزند دیگر در خانواده امکان پذیر است و این نکته ای است که بسیاری از والدین از آن غافل هستند.

 

بنابراین اصلاح تفکر والدین درباره تک فرزندی اولین گام است. حمایت افراطی از کودک باید قطع شود تا کودک مستقل بار بیاید. ورود کودک به مهدکودک در سن مناسب برای تخلیه هیجانات مثبت هم بسیار کمک کننده است.

 

همچنین برخی والدین تصور می کنند چون صاحب یک فرزند هستند، باید به خواسته های نامعقول وی پاسخ مثبت دهند، در حالی که اصول تربیتی خانواده هایی که تک فرزند هستند، نباید فرقی با خانواده هایی که چند فرزند دارند، داشته باشد. معمولا خانواده ها تصور می کنند باید هرچه کودکشان می خواهد در اختیارش قرار دهند و در طول زمان کودکشان را متوقع، لوس و خودخواه بارمی آورند.

 

بنابراین شیوه تربیتی والدین است که تک فرزندها را دچار مشکل می کند نه صرفا تک فرزند بودن.

 

فرزندآوری

سیامکی با اشاره به این که اندیشه فرزندآوری در والدین درشخصیت، پرورش و تربیت کودک نقش اساسی دارد، تاکید می کند : این اندیشه تاثیر چشمگیری حتی قبل از انعقاد نطفه کودک دارد و این مسئله در اعتقادات دینی هم به صراحت آمده است.

 

در مورد فرزند اول والدین با ذوق و شوق و میل درونی شدید به داشتن فرزند اقدام به فرزندآوری می کنند و این احساسات مثبت در شخصیت و فطرت کودک تاثیر چشمگیری دارد. همین تصور اگر برای فرزند دوم هم باشد بسیار عالی است اما اگر فرزند دوم برای پر کردن خلاء تنهایی فرزند اول به دنیا بیاید، وی همواره احساس طفیلی بودن می کند و هرگز نخواهد توانست جایگاه خودرا پیدا کند زیرا فرزند دوم برای خدمت کردن به فرزند اول آمده است و این موضوع در تعاملات وی با دیگران وزندگی فردی و اجتماعی او اثرگذار خواهد بود.

 

 

این نکته که والدین بدانند چرا به وجود فرزند دیگری در خانواده نیاز است اهمیت بسیاری دارد و تفاهم بین والدین هم نکته اساسی دیگری است که باید به آن توجه کرد.

 

ضرورت آموزش مدیریت زمان به فرزندان

دغدغه ها، استرس ها و اضطراب دوران کودکی در تک فرزندها می تواند یکی از دلایل شکایت آن ها از تک بودن در خانواده باشد.

 

سیامکی خبوشان با اشاره به این مطلب، به خراسان می گوید: گاهی والدین در برابر این پرسش فرزند خود که چرا خواهر یا برادر ندارد، سردرگم می شوند و با خود می اندیشند چرا با وجود فراهم کردن همه امکانات برای تک فرزند خود، وی باید شکایتی داشته باشد، در صورتی که در واقع برخوردها و رفتارهای اشتباه والدین است که باعث می شود کودک احساس خلاء کند.

 

تمام والدین باید مهارت دوست یابی و مدیریت زمان اوقات فراغت را به کودکان خود آموزش دهند به خصوص تک فرزندها به این مهارت ها نیاز مبرم دارند تا بتوانند به تعاملات اجتماعی با همسالان بپردازند.

 

لینک      نظرات ()      

مطالب اخیر
کلمات کلیدی وبلاگ
دوستان من
پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری پايگاه اطلاع رساني دفتر نماينده ولي فقيه در استان و امام جمعه بوشهر سازمان تبلیغات اسلامی صدا و سیماي جمهوري اسلامي ايران مركز بوشهر پايگاه داده هاي فرهنگي- ديني پایگاه اینترنتی حاج حامد شاکرنژاد واحد مرکزی خبر موسسه شميم نخلستان بوشهر و كانون قرآْن مسجد ابوالفضل علیه السلام دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) مؤسسه فرهنگي موعود شورای اسلامی شهر تهران شبکه آموزش سيما شبكه يك صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران شبكه جهاني جام جم رسانه بین الملل سیما آموزش نماز قرآن و عترت :: رادیو :: سرویس جهانی منتظرالمهدي مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت علیه السلام مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت علیه السلام 2 پايگاه تخصصى نهج البلاغه وابسته شميم انتظار خبرگزاری آينده روشن خبرگزاری قرآنی ايران كانون راهبردي، فرهنگي و آموزشی خیمه جامعه ی وبلاگ نویسان بوشهر تشكلهاي ديني و مراكز فرهنگي كشور 100 خاطره از شهدا || شهید چمران و ... جنبش عدالتخواه دانشجویی عصر انتظار دولت مهر آرشیو اخبار 20:30 یوزرنیم و پسورد نود 32 دنیای مجازی دانلود رایگان کتابهای کامپیوتری فقط عکس ..عکس ... عکس قالب های پرشین بلاگ جامعه ی وبلاگ نویسان بوشهر نسیــــــــم شمــال لغت نامه دهخدا گل آقا پایگاه مقاومت عاشقان ثارالله شیراز وب سایت امام خمینی ره آموزش نظامی پیامبر امید :: یا لثارات الحسین :: .::لاله های آسمانی::. پایگاه آموزشی خبری آی تی گل نرگس پایگاه آموزشی خبری آی تی گل نرگس دستمال آبی پایگاه عفاف و حجاب صفوف آهنین پارس تولز مرجع ابزار وبمستر ایران مرکز مشاوره ازدواج و خانواده من هنوز زنده ام باشگاه خبرنگاران جوان استان همدان کانون شاگردان شهداء استان بوشهر بچه های مشهد بسیجیان گمنام عطر ظهور پایگاه خبری دانشجویان دانشگاه آزاد کاشان عشق است خدا پایگاه مقاومت صاحب الزمان (عج) اردبیل پاینده باد جمهوری اسلامی ایران علمي فرهنگي عمار هرمزگان نوشته های ساکت ما و یاد ترانه یک گام تا رهایی تلنگر ماجراهای من ورایانه هبوط سروش 8 طاها نیوز طاها شیخیانی کلامی از فرزند کورش پایگاه اطلاع رسانی قاری امیرحسین توحیدی دفتر تمرین سید مهدی کمال آرا پرشین گیگ دکتر نادر چقاجردی .::. ايلام امروز ::. آکاایران ، آکا الکتریک ، آکاالکتریک كشتي كج ایستگاه صلواتی 2 ... خبرهای خبرگزاری ها و سایت ها ثبت سایت شما در فهرست سایتهای ایرانی پايگاه رسمي محمدرضا سرشار (رضا رهگذر) عشق - عقل - ایمان کامران نجف زاده - به نام آرام دل‌ها رو به جلو بچه حزب الهي هوانورد حرکت مداوم و رو به جلو با راهکارهای نوین سایت صنعت و دانش سازمان مدارس معارف اسلامي پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیة الله العظمی مکارم شیرازی محمدکاظم روحانی نژاد خبرنگار صداوسیما جهاد فی سبیل الله بر دوش همه ماست صدا و نما ناگفته های من وتو به رنگ حقوق تيتر - ایمان ندومی دشتي ها هیأت مذهبی محبان اهلبیت علیهم السلام شهرستان بوشهر هیئت جوانان منتظر مراغه *بیت الزهرا حاج سیدعزیزحسینی دشتی (عمدة الاخیار) گلچین مطالب لوکس فارسی شناخت رهبری پیامک های ادبی - بیشه مقالات عمران ومعماری پایگاه گسترش آراء و اندیشه‌های حضرت امام خمینی رحمة الله علیه شیعه تم.:. قالب مذهبی امام روح الله وب سایت شهید گمنام منتظر... بچه‌های قلم پایگاه اینترنتی خورشید آل یاسین دانشجویان دانشگاه صنعتی کرمانشاه ایران نامه صلی الله علی الباكین الحسین روضه رضوان وب سایت شهید گمنام وبلاگ سیاسی مذهبی رهروان ولایت فجر آزادی - شهیدان زنده اند باولایت زنده ایم گیلان ، استان زیبای من کامران نجف زاده خبرنگارقلبهای ما نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنت ایرانشهر وبلاگ رسانه فدائیان عشق با ولایت تا شهادت جهان اسلام پایگاه وب شبکه آموزش سیمای جمهوری اسلامی ایران وب سایت شخصی خانم صاحب الزمانی .:: عطرنماز ::. بهشت دل انديشه قم راه ولایت سربازان آخرالزمان چاپ 5 ستاره پایگاه اطلاع رسانی سپاه عاشورا استان آذربایجان شرقی وبلاگ قرآنی تصاویر جدید حاج حامد شاکر نژاد بنیاد دعبل خزاعی پنل ارسال پیامک رایگان ایذه سلام انجمن بزرگ نیمباز گرگان پست ‌الکترونیک ایرانی 'چاپار' دانشجویان کارشناسی اطاق عمل اتصال ******************* Join پرندگان ایران ایران نامه پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه نیوز ايمني- حفاظت دريايي- جستجو و نجات دريايي | سازمان بنادر و دریانوردی جنـبش پیامـکی +جهان 2014 ( ◠‿◠)+ اشک قلم سپهربلاگ سایت مشاغل ناصرون - رسانه مجازی جوانان مطالبه گر جنوب کشور ارزش های دفاع مقدس بیسیم چی عشق اول آخرم فقط خدا ☫ عَلِیٌّ وَلِیُّ الله ☫ اخبار فناوری اطلاعات شبکه دوستان بهشت من شبکه اجتماعی ادبیات جهان