پروفایل من
امیرحسین مومنی
تماس با من
نویسنده (های) وبلاگ
آرشیو وبلاگ
مقاله حساسیت به جا به قلم دکتر فرشاد مومنی- استاد دانشگاه علامه طباطبایی نویسنده: امیرحسین مومنی - چهارشنبه ٢۳ فروردین ۱۳٩۱



سپهر ایرانی : حساسیتی که در نامه ریاست محترم مجلس به رهبری عنوان شده، پیرو ارزیابی به جای لاریجانی است که اجرای فاز دوم یارانه هدفمند را به مثابه روبه رو شدن با «توفان تورم» می داند. واقعیت این است که در دوران شکوفایی درآمد های نفتی سرخوشی از دلارهای نفتی موجب می شود مسوولان اجرایی درک ناقص و ضعیفی از مساله تورم و آثار و پیامدهای آن به نمایش بگذارند. این درک ضعیف در قالب رویه های افراطی انبساط مالی و آزاد سازی افراطی واردات خود را به نمایش می گذارد. اقتصاد دانان با هر رویکرد فکری و نظری روی این مساله توافق دارند که تورم منشاء بخش بزرگی از همه انواع شناخته شده عوارض اقتصادی است.

 

http://www.donya-e-eqtesad.com/News/1958/06-05.jpg

 

 

 

در شرایط تورمی قیمت ها منعکس کننده واقعیت های مربوط به کمیابی نیستند، بنابراین علایم نادرستی به بازیگران اقتصادی می دهد. این علایم نادرست منشاء سوءتخصیص منابع شده و اسراف کاری و اتلاف و هدردادن منابع را به صورت یک قاعده رفتاری تثبیت شده درمی آورد.

 

 

در ایران دولت بزرگ ترین بازیگر اقتصاد است. برای آنکه مشاهده کنیم که این مساله چه بر سر مالیه دولت و عملکرد آن آورده است، می توانیم نگاهی گذرا به عملکرد برنامه چهارم داشته باشیم. در این برنامه دولت الزام قانونی داشت که سالانه کمتر از 20میلیارد دلار از درآمدهای دولتی را خرج کند و به ازای آن موظف بود که میانگین رشد اقتصادی سالانه هشت درصدی را محقق کند و در کنار آن قرار بود که به طور متوسط سالانه 12درصد رشد تشکیل سرمایه داشته باشیم و تورم و بیکاری هم تک رقمی شود. دولت در دوره پنج ساله برنامه چهارم سالانه بیش از سه برابر آنچه که قانونا مجاز بود دلار های نفتی هزینه کرد اما حتی به یکی از رکورد های مهمی که در قانون برنامه چهارم موظف به تحقق آنها بود نیز دست پیدا نکرد. این مساله به خوبی نشان می دهد افراط در بی انضباطی مالی و آزاد سازی واردات حتی بیش از تولید کنندگان و مصرف کنندگان، خود دولت را با انواع گوناگون ناکارآمدی ها و ناهنجاری ها روبه رو می کند.

 

 

ابعاد جدیدی از این نابسامانی ها به وضوح در لایحه بودجه سال 1391 نیز منعکس است و امیدوارم در زمانی دیگر به این نارسایی ها و ناهنجاری ها نیز نگاهی انداخته شود به امید آنکه درسی و عبرتی فراهم آید. مساله دیگر آن است که آثار تورم فقط در حوزه اقتصاد متوقف نمی ماند. اکثریت قریب به اتفاق مطالعات موجود نشان می دهد یک همبستگی تمام عیار میان روند های تورمی و همه انواع مهم و شناخته شده ناهنجاری های اجتماعی نیز وجود دارد.

 

 

 روند فزاینده جرم، سرقت، بزهکاری اطفال، طلاق، خودکشی و از این قبیل گواه این مساله است. بر این اساس بسیاری گمان می کنند آثار غیراقتصادی تورم به مراتب مخرب تر از آثار اقتصادی است.

 

 

نکته دیگر آن است که از زمان اجرای برنامه شکست خورده تغییر ساختاری تاکنون میان روند های تورمی و بیکاری در اقتصاد ایران نیز در هم تنیدگی و تعامل گسترده ای پدیدار شده است. این مساله به معنی آن است که به موازات رشد همزمان تورم و بیکاری، نظام ملی آثار اقتصادی و اجتماعی بیکاری را نیز باید تحمل کند؛ از احتمال تنزل عزت نفس گرفته تا کاهش احساس تعلق به جامعه و از کاهش بودجه تولید ملی گرفته تا بروز انواع افسردگی ها و بیماری ها و ترکیب تورم و بیکاری.

 

 

 به اعتبار این مجموعه آثار مخرب اقتصادی و اجتماعی، به گونه ای است که طی سال های اخیر شاخصی به نام «فلاکت» در این باره مطرح شده است.

 

 

 بنابراین حساسیتی که رییس مجلس در زمینه توفان تورم نشان داده اند، به جا و ارزشمند است و امیدواریم که آثار این حساسیت هنگام بررسی لایحه بودجه سال 1391 نیز در تصمیمات مجلس انعکاس یابد. یک درس بزرگ در سطح کل کشورهای در حال توسعه از اجرای برنامه تغییر ساختاری پدید آمد که در ادبیات موضوع با عنوان پیشروی در باتلاق صورت بندی مفهومی شده است. برای داشتن تصوری از این مساله مراجعه به تجربه شوک درمانی در زمینه نرخ ارز در کشور همسایه ترکیه در فاصله سال های 1980 تا 2000 قابل توجه است. در سال 1980 یک دلار آمریکا با 35 لیر ترک مبادله می شد اما در سال 1999 این رابطه به صورت یک دلار معادل یک و نیم میلیون لیر ترک درآمد. 

 

 

دستاوردهای مثبت اقتصادی در دهه اول هزاره جدید تنها هنگامی امکان پذیر شد که مدیریت اقتصادی جدید به این سطح از بلوغ فکری رسید که شوک درمانی خواه در زمینه نرخ ارز باشد و خواه دستکاری قیمت، حامل های انرژی دستاوردی جز پیشروی در باتلاق نخواهد داشت.

 

 

دستاوردهای اقتصادی ترکیه از طریق پایبندی به علم، قانون و برنامه حاصل شد و در این چارچوب انضباط مالی دولت و اصرار بر ثبات بخشی به فضای اقتصاد کلان و بهبود فضای کسب و کار و بالاخره تولید محوری در عرصه سیاست گذاری اقتصادی باعث نجات آنان شد.

 

 

 نمایندگان مجلس در این زمینه به ویژه باید هنگام بررسی لایحه بودجه به مجوز های مطالبه شده از سوی دولت در مورد بی ثبات سازی فضای اقتصاد کلان مانند منابعی که از محل افزایش نرخ ارز درنظر گرفته شده و نیز بی انضباطی مالی گسترده و تقاضاهای افراطی در زمینه انبساط مالی بر اساس موازین یاد شده با حساسیت بیشتری برخورد کنند. باشد که از طریق بازآرایی و بازنگری جهت گیری های دولت در زمینه سیاست های پولی و اعتباری نرخ ارز و سیاست های تجاری بخش هایی از نگرانی ها کاهش یابد و گرایش به شدت صدمه دیده سرمایه گذاری مولد اندکی بهبود و ترمیم پیدا کند.

 

 

نویسنده: دکترفرشاد مومنی

 

 

 

 

استاد دانشگاه علامه طباطبایی

 

 

 

لینک      نظرات ()      

مطالب اخیر
کلمات کلیدی وبلاگ
دوستان من
پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری پايگاه اطلاع رساني دفتر نماينده ولي فقيه در استان و امام جمعه بوشهر سازمان تبلیغات اسلامی صدا و سیماي جمهوري اسلامي ايران مركز بوشهر پايگاه داده هاي فرهنگي- ديني پایگاه اینترنتی حاج حامد شاکرنژاد واحد مرکزی خبر موسسه شميم نخلستان بوشهر و كانون قرآْن مسجد ابوالفضل علیه السلام دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) مؤسسه فرهنگي موعود شورای اسلامی شهر تهران شبکه آموزش سيما شبكه يك صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران شبكه جهاني جام جم رسانه بین الملل سیما آموزش نماز قرآن و عترت :: رادیو :: سرویس جهانی منتظرالمهدي مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت علیه السلام مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت علیه السلام 2 پايگاه تخصصى نهج البلاغه وابسته شميم انتظار خبرگزاری آينده روشن خبرگزاری قرآنی ايران كانون راهبردي، فرهنگي و آموزشی خیمه جامعه ی وبلاگ نویسان بوشهر تشكلهاي ديني و مراكز فرهنگي كشور 100 خاطره از شهدا || شهید چمران و ... جنبش عدالتخواه دانشجویی عصر انتظار دولت مهر آرشیو اخبار 20:30 یوزرنیم و پسورد نود 32 دنیای مجازی دانلود رایگان کتابهای کامپیوتری فقط عکس ..عکس ... عکس قالب های پرشین بلاگ جامعه ی وبلاگ نویسان بوشهر نسیــــــــم شمــال لغت نامه دهخدا گل آقا پایگاه مقاومت عاشقان ثارالله شیراز وب سایت امام خمینی ره آموزش نظامی پیامبر امید :: یا لثارات الحسین :: .::لاله های آسمانی::. پایگاه آموزشی خبری آی تی گل نرگس پایگاه آموزشی خبری آی تی گل نرگس دستمال آبی پایگاه عفاف و حجاب صفوف آهنین پارس تولز مرجع ابزار وبمستر ایران مرکز مشاوره ازدواج و خانواده من هنوز زنده ام باشگاه خبرنگاران جوان استان همدان کانون شاگردان شهداء استان بوشهر بچه های مشهد بسیجیان گمنام عطر ظهور پایگاه خبری دانشجویان دانشگاه آزاد کاشان عشق است خدا پایگاه مقاومت صاحب الزمان (عج) اردبیل پاینده باد جمهوری اسلامی ایران علمي فرهنگي عمار هرمزگان نوشته های ساکت ما و یاد ترانه یک گام تا رهایی تلنگر ماجراهای من ورایانه هبوط سروش 8 طاها نیوز طاها شیخیانی کلامی از فرزند کورش پایگاه اطلاع رسانی قاری امیرحسین توحیدی دفتر تمرین سید مهدی کمال آرا پرشین گیگ دکتر نادر چقاجردی .::. ايلام امروز ::. آکاایران ، آکا الکتریک ، آکاالکتریک كشتي كج ایستگاه صلواتی 2 ... خبرهای خبرگزاری ها و سایت ها ثبت سایت شما در فهرست سایتهای ایرانی پايگاه رسمي محمدرضا سرشار (رضا رهگذر) عشق - عقل - ایمان کامران نجف زاده - به نام آرام دل‌ها رو به جلو بچه حزب الهي هوانورد حرکت مداوم و رو به جلو با راهکارهای نوین سایت صنعت و دانش سازمان مدارس معارف اسلامي پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیة الله العظمی مکارم شیرازی محمدکاظم روحانی نژاد خبرنگار صداوسیما جهاد فی سبیل الله بر دوش همه ماست صدا و نما ناگفته های من وتو به رنگ حقوق تيتر - ایمان ندومی دشتي ها هیأت مذهبی محبان اهلبیت علیهم السلام شهرستان بوشهر هیئت جوانان منتظر مراغه *بیت الزهرا حاج سیدعزیزحسینی دشتی (عمدة الاخیار) گلچین مطالب لوکس فارسی شناخت رهبری پیامک های ادبی - بیشه مقالات عمران ومعماری پایگاه گسترش آراء و اندیشه‌های حضرت امام خمینی رحمة الله علیه شیعه تم.:. قالب مذهبی امام روح الله وب سایت شهید گمنام منتظر... بچه‌های قلم پایگاه اینترنتی خورشید آل یاسین دانشجویان دانشگاه صنعتی کرمانشاه ایران نامه صلی الله علی الباكین الحسین روضه رضوان وب سایت شهید گمنام وبلاگ سیاسی مذهبی رهروان ولایت فجر آزادی - شهیدان زنده اند باولایت زنده ایم گیلان ، استان زیبای من کامران نجف زاده خبرنگارقلبهای ما نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در امور اهل سنت ایرانشهر وبلاگ رسانه فدائیان عشق با ولایت تا شهادت جهان اسلام پایگاه وب شبکه آموزش سیمای جمهوری اسلامی ایران وب سایت شخصی خانم صاحب الزمانی .:: عطرنماز ::. بهشت دل انديشه قم راه ولایت سربازان آخرالزمان چاپ 5 ستاره پایگاه اطلاع رسانی سپاه عاشورا استان آذربایجان شرقی وبلاگ قرآنی تصاویر جدید حاج حامد شاکر نژاد بنیاد دعبل خزاعی پنل ارسال پیامک رایگان ایذه سلام انجمن بزرگ نیمباز گرگان پست ‌الکترونیک ایرانی 'چاپار' دانشجویان کارشناسی اطاق عمل اتصال ******************* Join پرندگان ایران ایران نامه پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه نیوز ايمني- حفاظت دريايي- جستجو و نجات دريايي | سازمان بنادر و دریانوردی جنـبش پیامـکی +جهان 2014 ( ◠‿◠)+ اشک قلم سپهربلاگ سایت مشاغل ناصرون - رسانه مجازی جوانان مطالبه گر جنوب کشور ارزش های دفاع مقدس بیسیم چی عشق اول آخرم فقط خدا ☫ عَلِیٌّ وَلِیُّ الله ☫ اخبار فناوری اطلاعات شبکه دوستان بهشت من شبکه اجتماعی ادبیات جهان